|
การจัดชั้นประเภทของการจัดการกับมาตรการควบคุมตามมาตรฐาน ISO 22000 สร้างความสับสน ให้กับผู้นำมาตรฐานไปประยุกต์ใช้ จริงๆแล้วหลักการกลับเรียบง่าย และ มาตรฐาน ISO22000 ต้องการลดจุดอ่อนของ HACCP Codex ในการคัดแยกมาตรการควบคุม
1. มาดูนิยามกัน
ISO22000:2005, para 3.8 :PRP , prerequisite programme หมายถึง สภาพพื้นฐานและกิจกรรมที่จำเป็นในการธำรงรักษา(Control) สภาพสุขอนามัยสภาพแวดล้อมผ่านกระบวนการห่วงโซ่อาหาร ............... เพื่อให้ผลิตภัณฑ์สุดท้ายปลอดภัยต่อการนำไปบริโภค
ISO22000:2005, para 3.9 : operational PRP (oPRP)
operational prerequisite programme หมายถึง PRP ที่ได้รับการระบุชี้บ่งจากการวิเคราะห์อันตราย เพื่อทำการควบคุมโอกาสการเกิด(Control likelihood)ของอันตรายด้านอาหารที่ซึ่งก่อให้เกิดการปนเปื้อนหรือ proliferation ของอันตรายด้านอาหารต่อผลิตภัณฑ์หรือในสภาพแวดล้อมในกระบวนการผลิต
ISO22000:2005, para 3.10 : CCP , critical control point
จุดควบคุมวิกฤต (Critical Control Point,CCP): ขั้นตอนที่ซึ่งสามารถทำการควบคุม และเป็นสิ่งสำคัญต่อการป้องกัน กำจัด หรือลดลงสู่ระดับที่ยอมรับได้ซึ่งอันตรายที่มีผลต่อความปลอดภัยของอาหาร
จากนิยาม ท่านจะเห็นได้ว่า มาตรการควบคุมประเภท oPRP เป็นมาตรการควบคุมที่เน้นโอกาสการเกิด แต่ HACCP เป็นเรื่องของการป้องกัน ลด กำจัด
2. มาขยายความกัน
ในการขยายความนี้ี้ มาตรฐาน ISO22004, para 7.1 ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า
a) prerequisite programmes (PRPs) คือมาตรการควบคุมที่ใช้จัดการกับกิจกรรมและสภาวะพื้นฐาน มาตรการควบคุมชนิดนี้ (PRPs) ไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการควบคุมอันตรายที่ระบุ แต่มีวัตถุประสงค์เพื่อธำรงรักษาสุขลักษณะของสถานที่ผลิต รวมทั้ง กระบวนการผลิตและหรือสภาพแวดล้อมของกระบวนการผลิต (see 7.2 of ISO 22000:2005)
b) operational prerequisite programmes (operational PRP คือมาตรการควบคุม( control measures) )ที่ได้จากการวิเคราะห์อันตราย เพื่อควบคุมอันตรายที่ระบุให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย ในกรณีที่ซึ่งไม่ได้ผ่านการจัดการโดย HACCP Plan
c) HACCP Plan คือมาตรการควบคุมที่ซึ่งจากการวิเคราะห์อันตรายได้มีการระบุว่า จำเป็นต้องควบคุมให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ โดยผ่านการจุดควบคุมวิกฤติ CCP
3. มาสรุปความกัน มาตั้งข้อคิดเห็นและข้อสังเกตุ กัน
- อันตรายไม่ว่าชนิดใดก็ตาม องค์กรต้องทำการควบคุมอยู่ดี ซึ่งมาตรการควบคุมตามวิธีการของ ISO22000 นี้แบ่งเป็น 3 ชนิด คือPRP, oPRP และ CCP ( HACCP Plan)
- มาตรฐาน ISO22000 แยกกลุ่มประเภทของมาตรการควบคุมเพื่อให้องค์กรสามารถทำการทุ่มเทความพยายามไปในสิ่งที่สำคัญ กรณีที่อันตรายนั้นมีน้่อยให้ใช้มาตรการควบคุมเป็นแบบ PRP, หากอันตรายหรือมีความเสี่ยงสูงมากเป็น CCP ( HACCP Plan)เพราะในกรณีที่เป็นมาตรการควบคุมประเภท CCP( HACCP Plan) จะมีการกำหนดความถี่ ค่าวัด ระยะเวลา .. ที่ชัดเจน
- oPRP, PRP และ CCP( HACCP Plan) ตามมาตรฐาน ISO22000 นั้นแตกต่างกันที่ วิธีการ monitoring, verification และ validation
- สำหรับมาตรฐาน ISO22000:2005 แม้ว่าระหว่างการประเมินเพื่อแยกประเภทมาตรการควบคุม สรุปว่าเป็น oPRP องค์กรต้องทำการควบคุมโดยต้องmonitorและ recordอยู่ดี (ดู iso22000 para 7.5 ) หมายถึงว่า PRPไม่จำเป็นต้องถูก monitor และ บันทึก ??
- หากสิ่งใดเป็น กิจกรรมพื้นฐานหรือสภาพพื้นฐาน ที่ไม่เกี่ยวกับอันตรายใดๆทีเฉพาะเจาะจง สิ่งนั้นเป็น PRP ไม่ใช่เป็น OPRP
- PRP คือ โปรแกรมพื้นฐานในภาพกว้างๆ ที่จัดทำเพื่อควบคุมสุขอนามัยสภาพแวดล้อมของกระบวนการผลิตโดยทั่วไป เช่น การควบคุมสุขอนามัยของโรงงาน การทำความสะอาด ตรวจสถาพแวดล้อม การอบรม การควบคุมสุขอนามัยของน้ำเสียและขยะ
- oPRP คือมาตรการควบคุมประเภทลดโอกาสการเกิดอันตราย(Control likelihood)
- มาตรการควบคุมชนิด oPRP คือ PRP ที่มีการ monitoring และมีบันทึก
- หากมาตรการควบคุมนั้นๆ ไม่สามารถทำการ validationได้ มาตรการควบคุมนั้นไม่ใช่ มาตรการควบคุมชนิด oPRP และ CCP ( HACCP Plan)
- CCP ( HACCP Plan) คือ มาตรการควบคุมที่ใช้ในการ ป้องกัน กำจัด ลด อันตรายให้อยู่ในระดับที่ยอมรับ
- ในการพิจารณาว่า มาตรการควบคุมประเภท PRP ต่างจากกลุ่ม oPRP & CCP( HACCP Plan) อย่างไรคือ
- ข้อกำหนดที่กล่าวถึง PRP อยู่ในข้อ 7.2 ซึ่งไม่ส่วนเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับการวิเคราะห์อันตรายแต่อย่างไร
- ข้อกำหนดข้อ 7.4.2 ให้มีการชี้บ่งอันตรายพร้อมกำหนดค่าที่ยอมรับ ดังนั้นหากมาตรการควบคุมไม่มีส่วนเกี่ยวพันกับค่ายอมรับ (critical limit ) ที่กำหนดแต่อย่างไร หรือไม่มีค่ายอมรับที่เกี่ยวข้อง มาตรการควบคุมนั้นเป็นมาตรการควบคุมชนิด PRP
- oPRP มีความคล้ายกับ CCP( HACCP Plan) มากกว่า ในแง่ที่มาและประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอันตรายที่ระบุ (ISO22000, para 7.4.4)
- ข้อกำหนด para 8.2 ต้องการให้ทำการ validation เพื่อประกันได้ว่า มาตรการควบคุมต่างๆนั้น เพียงพอในการทำให้สอดคล้องกับ identified acceptable level ที่ระบุ
- มาตรฐาน ISO22000 กำลังบอกเราว่า เราไม่สามารถหนีจาก CCP เป็น PRP ได้ (ไม่เหมือน HACCP Codex) ไม่ว่าหนีอย่างไร มาตรการควบคุมนั้นต้องได้รับการจัดการแบบ oPRP อยู่ดี และเมื่อเป็น oPRP ก็ต้องได้รับการ validate และ ต้องมีการ monitoring ตามข้อกำหนด 7.5 c (อยู๋ดี)
- ไม่ว่าอย่างไรองค์กรก็ต้องทำการควบคุมจัดการอันตรายอยู่ดี ไม่ว่าท่านจะเรียกชื่อเป็น PRP, oPRP หรือ CCP (HACCP Plan) ก็ตาม
- หากเป็น มาตรการควบคุมชนิด oPRP มาตรการควบคุมนี้ต้องมีการ monitoring ว่า oPRP ได้มีการนำไปปฏิบัติ (ISO22000, para 7.5 c)
- หากเป็น มาตรการควบคุมชนิด HACCP มาตรการควบคุมนี้ต้องมีการ monitoring ตามข้อกำหนด (ISO22000,7.6.4)
|